Home / Blogs / Ruth Brouwer – Ook paarden hebben een burn-out (opinie)

Ruth Brouwer – Ook paarden hebben een burn-out (opinie)

Vermoeid paard cartoonZes of zeven dagen per week ‘trainen’ is niet gezond. Dat is mijn stelling voor dit opiniërende artikel. Hoe goed is je kennis van training eigenlijk? Hoe vaak doe jij aan zelfreflectie? Kan je tegen feedback? Hoe is het met je inlevingsvermogen? Kortom, hoe moedig ben jij?

Het is eigenlijk te gek voor woorden dat anno 2016 nog steeds mensen denken dat een paard 6 of 7 dagen per week flink getraind moet worden. Dan bedoel ik van die trainingen waarbij het paard hijgend en zwetend de bak door gejaagd wordt omdat hij een uur lang de achterhand moet gebruiken en graag ook nog een beetje opgericht en met de neus naar beneden.

In mijn top vijf van ergste dingen die ik heb gehoord en gezien is een vrouw die vertelde steeds pech te hebben met haar paarden. Ik heb een aantal trainingen van haar kunnen volgen en dat was een korte warming up gevolgd door een dik uur de bak door jakkeren met haar groene paard. Dan afstappen, zonder goede cooling down uiteraard, deken op en een bak slobber er in. Keer op keer op keer en het gebruik van sporen en zweep werden echt niet geschuwd. Ik heb daar wel wat van gezegd natuurlijk maar dat was bij voorbaat al kansloos. Hé, wie ben ik dan ook eigenlijk? Zoiets vaags als osteopaat en fysiotherapeut en (op papier) geen enkele staat van dienst in de dressuur in hun ogen. Tsssss….
Ik heb ook wel eens gevraagd waarom ze zo boos was op haar paard. Hij was niet voorwaarts zei ze, hij nam haar gewoon in de maling zei ze, net als haar vorige paard zei ze, hij moest maar verkocht worden zei ze…

Good for him, dacht ik, hoopte ik vooral.
En toen? Toen werd er vers vlees gekocht en begon het liedje opnieuw. Je hoeft niet over speciale krachten te beschikken om de toekomst van dit paard te voorspellen.

Eén van de kenmerken van overtraining is vermoeid zijn. Wel vooruit willen maar niet meer kunnen. Goh, wat zou er toch met de jonge paarden van de mevrouw hierboven telkens weer gebeuren? “Ja maar als ik hem een dag niet train loopt hij de volgende dag als een natte krant” Ik kan het gewoon niet meer aanhoren. Hoe denkt men in hemelsnaam dat dat komt? Nou, in ieder geval niet omdat het paard ons in de maling wil nemen. Zou er misschien, heel misschien, iets aan de hand kunnen zijn met het paard?

Paardrijden heet niet voor niets rijkunst. Als het geen kunst was, kon iedereen het wel. Het vraagt dus om verdieping en oefening. Hierbij mag je fouten maken. Maar dezelfde fouten telkens weer opnieuw maken is een keuze.
Het vraagt veel van jezelf. Je wordt geconfronteerd met jezelf en daar zul je naar moeten handelen, niet de beste menselijke eigenschap. Je moet kunnen reflecteren. Jezelf af durven vragen wat jouw bijdrage is geweest in een bepaalde situatie. Je hebt een dosis moed nodig om verder te komen.

Symptomen van overtraining:
– verminderd prestatievermogen
– rusteloosheid
– snel vermoeid
-overmatig zweten
– verhoogde rusthartslag
– spierstijfheid
– langzaam herstel van hartslag na inspanning
– gewichtsverlies
– minder eetlust
– grotere kans op infecties of ziektes
Herstel van overtraining kan maanden duren!

Het is ook moeilijk. Wil je een paard een beetje verantwoord verzorgen dan moet je zowat fysiotherapeut, trainer, voedingsdeskundige en stalmanager in één zijn.
Waar je mee kan beginnen is zelf ervaring opdoen. Ruiterfitheid is hier al een goede start voor. Ervaar zelf maar eens wat het werkelijk in houdt om serieus te trainen voor een doel. De problemen waar je mentaal en fysiek onvermijdelijk tegenaan loopt. Zeker weten dat jij een off-day gaat hebben. En jawel, die kan je paard dus ook hebben.
Alleen al het geven van juiste hulpen is moeilijk. Het vergt begrip van bewegingsrichtingen en biomechanica van het paard en de ruiter. Een hulp is druk in een bepaalde richting om een gewenste beweging te faciliteren. Eén oefening bestaat uit diverse bewegingsrichtingen en dus hulpen hoewel je wel één gezamenlijke hulp geeft. Het woord ‘hulp’ komt trouwens van ‘helpen’, niet van afdwingen.

Dan de vakanties. Vakanties zijn periodes die we nodig vinden om even bij te tanken, om even helemaal weg te zijn. Heerlijk! Maar nu heb ik een vraag. Als je terug komt van je vakantie, ben je dan vergeten hoe je je werk moet doen? Of hoe je de kruiwagen optilt, je zadel op je paard legt, het hoofdstel om moet doen? Of nog sterker, kun je dan niet meer paardrijden?
Rare vragen? Nee hoor, want zo denken sommige mensen wel over hun paard. Liever nog laten ze hem doorrijden door iemand die er de gewenste knopjes op kan zetten. Een paard kan echt niet stil staan hoor (ook vakantie hebben) want dan krijgt hij een acute aanval van dementie en vergeet zijn oefeningen en vervalt in het uiterlijk van een nijlpaard. Oké, dat laatste moet ik een beetje toegeven. Het gewicht voor en na een vakantie is veelal anders, meestal toegenomen.

Wat is dat toch met ons mensen dat wij het vanzelfsprekend vinden dat we rust nodig hebben maar het paard niet? Dat wij het logisch vinden dat we wel eens een minder fijne dag hebben maar een paard heeft of mag dat niet. Dat wij last van de warmte/kou hebben maar het paard niet. Dat wij het koud hebben en het paard aan het werk zetten om warm te worden, ongeacht of je paard een warming up heeft gehad. Dat wij onszelf iets stap voor stap aanleren (in dezelfde taal) maar het paard moet het maar meteen begrijpen (in een andere taal).

Overtraining grafiekIntensief trainen is helemaal niet erg, echter niet zes dagen per week. Een keer de grenzen opzoeken in een training is ook niet erg, dan weet je weer waar je staat. Na een intensieve dag kan je de volgende dag bijvoorbeeld ook een hersteltraining doen. Licht werk met simpelweg als doel, bewegen en doorbloeden. Een goede warming up en cooling down scheelt al zo veel bij het voorkomen van overbelasting.
Als je paard een oefening niet begrijpt, vraag je dan eens af of hij hem echt niet begrijpt of dat hij het misschien niet kan, nog niet. Het heeft dus geen zin om hem twee of soms drie uur lang af te matten zodat hij ‘luistert’. Ook die mensen bestaan nog en dat was jaren geleden eigenlijk al not done.

Natuurlijk heb je aparte paarden erbij zitten. Hé net als mensen. Denk maar eens aan het karakter van De Sjiem die met ruiter en al tegen de wand aan ging leunen (hier zie je de documentaire over de Sjiem en Jeroen Dubbeldam). Maar het gros van de paarden heeft een goede intentie. Hoe kan het ook anders? Het is toch typisch dat een paard geslagen en geschopt wordt en jou de volgende dag gewoon weer op je rug laat. Zou jij het toestaan? Hoe groot is het hart van een paard dat hij dit allemaal toe laat? Daar kunnen wij nog veel van leren als mensheid.
Een beetje dankbaarheid hiervoor zou ook wel eens op zijn plek zijn.

Nu moeten de zogenaamde ‘recreatieruiters’ niet denken dat zij vrij zijn van aansprakelijkheid. Misschien rij je niet fanatiek door een rijbaan heen. Een paard, ongeacht welke discipline of gebruik, moet ons kunnen(!) dragen. Hier zal hij sterk genoeg voor moeten zijn. Eén keer per week een buitenritje van twee uur is ook pittig als je verder nooit iets hoeft. Stel je voor dat je zittend werk hebt, je komt thuis wandelt een rondje met het hondje en gaat dagelijks ‘Goede Tijden’ kijken, verder niks. In het weekend maak je een wandeling van twee uur….met een rugzak van 20 kilo. Dan moet je toch over een goede basisconditie beschikken wil je dit probleemloos volhouden. Die basisconditie moet ergens vandaan komen (opgebouwd worden) of het paard moet genoeg hebben aan die week rust tussendoor.

Eigenlijk zou er een basisopleiding voor ruiters moeten komen waar een onderdeel gezondheid en training in opgenomen is. Hierbij zou je jezelf ook een sportief doel moeten stellen voor een periode van 3-6 maanden waarbij je ervaart hoe het is om werkelijk verantwoord (o.a. blessurevrij) te trainen.
Ik heb hier zelf al eens een plan voor geschreven en dit bij de KNHS neergelegd maar ik denk dat hier de tijd nog niet rijp voor was. Als iemand na het lezen van dit stuk denkt: “Goed idee, dat ga ik oppakken”. Ik zeg doen!

Dit blog heb ik bewust prikkelend en confronterend geschreven. Het is vanzelfsprekend dat er meerdere nuances zijn en uitzonderingen op de regel. Er is de laatste twintig jaar een duidelijk positieve verandering gaande in de paardenwereld. Laten we dit voortzetten in het belang van het paard.

Ruth Brouwer

 

Over Ruth Brouwer Osteopathie

Ruth Brouwer is een bevlogen osteopaat voor paarden (ICREO gediplomeerd) met humane fysiotherapie als achtergrond. Ze is gepassioneerd en nieuwsgierig, een combinatie die ervoor zorgt dat ze zich voortdurend blijft ontwikkelen zonder een tunnelvisie te creëren. Als zij bij je paard geweest is zul je altijd merken dat je iets hebt bijgeleerd waar je wat aan hebt. Ze neemt graag de tijd voor zowel mensen als dieren. Alle vragen zijn welkom, domme vragen bestaan niet. “Het gaat er om dat het paard en de eigenaar geholpen worden. Of dat nu bij mij is of samen met iemand uit mijn betrouwbare netwerk van kwaliteitszorg.” “Ik hou de zaken graag helder en duidelijk, daar ben ik vrij nuchter in. Maar ik laat wel ruimte voor minder tastbare dingen. Dat we iets niet kunnen meten betekent voor mij niet dat het niet bestaat. Dat heb ik wel geleerd door de vele behandelingen van zowel mensen als paarden.” Ruth is niet bang uitgevallen en durft dingen bespreekbaar te maken. Soms op een scherpe wijze, soms serieus en soms met veel humor, maar altijd met het doel je aan te zetten tot nadenken.

9 Reacties

  1. goed geschreven Ruth, ben het helemaal met je eens! zelfs als er door sneeuw ijs en water weinig getraind kan worden moet het paard op wedstrijd, ook zoiets, een keertje afmelden zonder startgeld te boven betalen was mogelijk! maar nee hoor, opladen en gaan, in de binnenbak 10 minuten losrijden, buiten kon alleen gestapt worden, dat is toch ook niet eerlijk tegenover je paard? Van het ene in het andere uiterste en de paarden moeten het maar doen.

  2. Ik zie het al bij jonge paarden gebeuren. Binnen X tijd Zadelmak zien te krijgen. Maar naast lichamelijk sterk worden heeft paard ook de tijd in het hoofd nodig om het te plaatsen en te verwerken. Ik merk dat een interval van 2 weken nodig is om iets in het systeem te plaatsen en om geestelijk bij te komen. Dat is met nieuwe dingen en spannende gebeurtenissen zo maar ook met het rijden op vreemd terrein. Als iets eenmaal is geïntegreerd kun je met herhaling en training bezig gaan. Ik begin al als mijn pony’s 1,5 jaar zijn elke maand enne oefengetje grondwerk mee te nemen of iets wat met rijden te maken heeft. Klein en simpel. Ze hebben dan een maand om er overna Te denken. Tegen de tijd dat ze dan echt mogen gaan trainen hebben ze een fijne basis. Anderzijds zie ik ook heel duidelijk dat als ze teveel werk doende vervelend worden in de kudde.je kan dus precies zien aan De dieren of je goed bezig bent. Echter is het denk ik een gebrek aan kennis en wordt gedrag gezien als puberen terwijl ze eigenlijk gewoon overvraagd worden.

  3. Ik zou hier de lans willen breken voor het gebruik van hartslagmeting voor paard en ruiter. Je kunt dan de intensiteit van je training beter reguleren en kun je een verantwoord schema opzetten. Overtraining is dan snel vast te stellen. Mijne inziens haal je 2 begrippen door elkaar, burn-out en overtraindheid. Beiden zijn weer onder te verdelen in een orthosympathische en parasympathische toestand, waarbij d’e laatste vorm nauwelijks te bestrijden is.

  4. Jammer dat mijn commentaar niet geplaatst is

  5. Duidelijk! Helaas maar al te waar. Wat ik een beetje jammer vind is dat er vanuit gegaan wordt dat een recreatie ruiter 1x per week een rit maakt van 2 uur.
    Wat versta je onder recreatie ruiter? Dat is toch het gros van paardrijdend Nederland. De top is erg klein. Of bedoel je die ruiter die geen wedstrijd rijdt?
    Mijn paard is mijn maatje. Ik wil dat hij genoet van zijn leven. Elke dag doen we iets anders. We wandelen. We rijden. Hij trekt de wagen. We fietsen. Grondwerken. We hebben les. Noem maar op. We genoeten samen van onze activiteiten. Dat is wat ik vaak mis bij paarden liefhebbers. Het samen genieten. En ja, ik noem mijzelf een recreatieruiter.

    • Dag Margit,
      Dank voor je reactie en wat fijn dat je gewoon een vraag stelt ipv direct hard te (ver)oordelen 😉

      Het begrip ‘recreatieruiter’ is in mijn ogen een heel breed begrip.
      In mijn bewust ‘prikkelende’ (soms kort door de bocht) opiniestuk heb ik een voorbeeld van een recreatieruiter gegeven zoals ik ze in mijn werk wel tegen kom. Ik begrijp heel goed dat dit niet voor iedereen geldt.
      Goed dat je lekker afwisselt en wat leuk dat je met je paard fietst, doen niet veel mensen.

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet getoondVerplichte velden zijn gemarkeerd *

*