Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!
Home / Blogs / Ruth Brouwer – Het belang van het tongbeen

Ruth Brouwer – Het belang van het tongbeen

Hyoid beweging en tong

bron: Christie Dreessen

Waarom je het woord ‘tongbeen’ heel goed moet onthouden. Het tongbeen bij het paard noemen we in latijn het hyoid. Spreek uit: “hie-jo-ied”. Het tongbeen is een belangrijke ‘middenvelder’ in het paardenlichaam en maar weinig mensen weten het belang van dit botje. In dit artikel leer je meer over de ligging van het tongbeen en een aantal interessante verbindingen. Je zal verbaasd zijn.

Het tongbeen is ‘opgehangen’ aan de onderkant van het kommetje in de schedel waar de hersenen in liggen. Het tongbeen verloopt dan naar beneden en naar voren tussen de beide helften van de onderkaak naar de basis van de tong. Zoals je in de figuur hiernaast kan zien is het tongbeen van de mens en het paard heel anders van vorm en grootte.
Het tongbeen bij het paard is het beste te voelen in het midden tussen de twee onderkaken (de mandibulae). Als je dit wil voelen, doe dat dan heel zachtjes want het is een gevoelig gebied.
Probeer het eerste eens bij jezelf te voelen, dan zul je merken dat te veel druk vervelend voelt.

Het verschil tussen het tongbeen bij de mens en bij het paard.

Het verschil tussen het tongbeen bij de mens en bij het paard.

Relatie
Het tongbeen heeft veel relaties, daarom noem ik het een middenvelder, een spil in het spel. Enkele voorbeelden: Het tongbeen heeft relaties naar structuren in het hoofd, de eerste halswervels, de tong, de schildklier, et cetera. Hoe ver de verbindingen in het lichaam met het tongbeen reiken is geheel samengevat in de wijze woorden tijdens de studie osteopathie bij het ICREO “Als je het tongbeen voelt, voel je het hele paard”. De relatie die ik jullie graag wil meegeven is de relatie zoals de naam al doet vermoeden, die tussen de tong en het been via de spieren van het paard.
Het tongbeen verloopt dus van de schedel naar de basis van de tong. De tong is een spier en is aan de voorzijde van het tongbeen gelegen. Vanaf de achterzijde van het tongbeen bestaat een directe relatie tussen het tongbeen en de schouders (binnenzijde van het schouderblad) via een spier met de ingewikkelde naam musculus omohyoideus. Het woord omo verwijst naar de schouder en hyoideus naar het tongbeen. Deze spier wordt bezenuwd vanuit de eerste en tweede halswervels. Hij zorgt er voor dat het tongbeen naar achter bewogen kan worden wat nodig is voor de beweeglijkheid van de tong (o.a. slikken).
Ook wordt deze spier tot de hulpademhalingsspieren gerekend. Dit laatste kan je zelf uitproberen door heel diep in te ademen. In het laatste stukje voel je je halsspieren aanspannen, dit zijn je hulpademhalingsspieren.

M.omohyoideus paard-mens

bron: Christie Dreessen

Invloed
Elke beperking van spieren heeft invloed op het hele paard.
Tijdens de dissecties (ontleden van een paard) bij Equine Studies hebben we heel goed kunnen zien wat de invloed van het bit is op de beweeglijkheid van het voorbeen. Het voorbeen werd naar voren en naar achter gebracht en iemand anders legde het bit in de mond van het paard. Er was duidelijk verschil te voelen in de beweeglijkheid van het voorbeen als het bit wel of niet in de mond lag. Natuurlijk is een test op een niet levend dier anders dan op een levend dier maar dat het invloed heeft is duidelijk.
Bekijk je het paard als geheel dan zou je de m. omohyoideus ook een verlengde van de rechte buikspieren* kunnen noemen, als onderdeel van de onderste spierketen.
*de rechte buikspieren zijn direct verbonden met het heupgewricht één van de relaties naar het achterbeen.

Stand van het tongbeen
Het tongbeen zou normaal gesproken in het midden moeten liggen tussen de linker en rechter kaak. Onder invloed van verhoogde spierspanning kan het tongbeen een scheefstand aannemen.
Inmiddels is wel duidelijk dat de oorzaak van een scheefstand van het tongbeen heel ergens anders kan liggen dan bij het tongbeen zelf. Zie ook mijn vorige stuk over peesproblemen.
Een osteopaat is getraind in het voelen, analyseren en behandelen van deze scheefstand.

Verloop m. omohyoideus

Bron: 3D Horse Anatomy Software

De praktijk
Het is altijd een uitdaging om een groot geheel in een eenvoudig en klein jasje te steken.
Maar als je na het lezen van dit stuk het woord ‘tongbeen’ beter begrijpt draag jij al je steentje bij aan een betere wereld voor paarden. Het zegt alles over de relatie die het woord zelf al bevat. Het tongbeen is dan wel een ‘botje’ maar door de kraakbenige verbindingen in het tongbeen zelf is het erg flexibel. Als je het tongbeen vast houdt voelt het net als Geomag (voor de kenners) en is een scheefstand dus helemaal niet zo vreemd meer. Daar is weinig spanning voor nodig.

Met deze kennis kun je zelf eens gaan spelen met de biomechanica (hoe het paard beweegt).
Ook kun je een aantal symptomen wellicht beter plaatsen zoals:
Tongproblemen
Kantelen van het hoofd
Niet aan willen nemen van een teugel
Stelling niet correct
Wegdrukken kaak bij links en/of rechts buigen
Oren niet aan mogen raken
Afname beweeglijkheid schouder
Stijve hals/schouder
Et cetera.

Ruth Brouwer

Meer lezen van Ruth? Schrijf je in voor de nieuwsbrief van Paardvisie.

Over Ruth Brouwer Osteopathie

Ruth Brouwer is een bevlogen osteopaat voor paarden (ICREO gediplomeerd) met humane fysiotherapie als achtergrond. Ze is gepassioneerd en nieuwsgierig, een combinatie die ervoor zorgt dat ze zich voortdurend blijft ontwikkelen zonder een tunnelvisie te creëren. Als zij bij je paard geweest is zul je altijd merken dat je iets hebt bijgeleerd waar je wat aan hebt. Ze neemt graag de tijd voor zowel mensen als dieren. Alle vragen zijn welkom, domme vragen bestaan niet. “Het gaat er om dat het paard en de eigenaar geholpen worden. Of dat nu bij mij is of samen met iemand uit mijn betrouwbare netwerk van kwaliteitszorg.” “Ik hou de zaken graag helder en duidelijk, daar ben ik vrij nuchter in. Maar ik laat wel ruimte voor minder tastbare dingen. Dat we iets niet kunnen meten betekent voor mij niet dat het niet bestaat. Dat heb ik wel geleerd door de vele behandelingen van zowel mensen als paarden.” Ruth is niet bang uitgevallen en durft dingen bespreekbaar te maken. Soms op een scherpe wijze, soms serieus en soms met veel humor, maar altijd met het doel je aan te zetten tot nadenken.

3 Reacties

  1. Goedemiddag!
    Ik heb een vraagje!
    Mijn paard steekt ook al enige tijd zijn tond vooral tijdens het rijden naar buiten. Vaak zwaait deze alle kanten op.
    Nu heb ik een bitfitter laten kijken, de tandarts en een ander zadel aan laten meten. Hij is al eens eerder bekeken door een ostheopaat maar nooit bij zijn tongbeen..
    Nu woon ik zelf in zeeland en ben ik eigenlijk opzoek naar een ostheopaat die dus naar zijn tongbeen zou kunnen kijken. Na het lezen van het artikel ben ik gelijk op internet opzoek gegaan maar niet veel wijzer geworden wie nou eventueel bij mijn paard zijn tongbeen eventueel los kan maken. Komt u ook aan deze kant of kent u iemand die ons misschien zou kunnen helpen?

    Alvast bedankt.
    Groetjes rowena

    • Beste Rowena,

      Kijk eens op Noor bewegingswetenschappen.
      Zij is humaan en dierosteopaat en woont in Essen (net onder Roosendaal) België. Ik heb goede ervaringen met haar manier van werken.

      Succes!

      • Dag Colinda,
        Dank voor je bijdrage.
        Ik heb Rowena inmiddels doorgestuurd naar een collega osteopaat die op kortere termijn dan ik bij haar in de buurt werkzaam was. Als het goed is hebben zij contact gehad.
        Groeten, Ruth