Home / Blogs / Auteurs / Josien Willemsen – Wat zegt je paard tegen je en hoe ‘lees’ je dat?

Josien Willemsen – Wat zegt je paard tegen je en hoe ‘lees’ je dat?

Wat zegt je paard tegen je en hoe ‘lees’ je dat? Dit blog gaat over het observeren van je paard, zijn gedrag, zijn communicatie en welke betekenis je daar aan toe kent.
Binnen de EAGALA stroming van de paardenhulpverlening is daar een mooi instrument voor ontwikkeld: SPUD’S in het Engels. Dat staat voor Shifts (veranderingen), Patterns (patronen), Unique events (uniek, afwijkend gedrag), Discrepancies (tegenstellingen tussen b.v. verbale taal en lichaamstaal) en als laatste de ‘s. Die staat voor de trigger van je eigen emoties, overtuigingen, valkuil of wens.

De verandering die je waarneemt bij je paard kan tijdens het rijden plaatsvinden natuurlijk. Maar kijk ook eens hoe hij zich gedraagt bij het uit het weiland halen. Is dat altijd op een zelfde manier met gelijk gedrag of is dat heel verschillend? Dat kan je aan het denken zetten over het gedrag en het welbevinden van de kudde. Maar je kunt ook gaan onderzoeken of het iets over jezelf zegt, hoe is het vandaag met jezelf? Ben jij in je gewone doen? Of is er iets wat je bezig houdt waardoor je minder werkelijk contact maakt met je paard of juist veel meer omdat je zijn aandacht en blijdschap om je te zien zo graag wilt voelen? Tijdens het borstelen of het rijden kun je soms ook acute veranderingen in zijn gedrag waarnemen. Observeer opnieuw wat er aan dat gedrag vooraf ging: was je er zelf met je aandacht bij? Ging je een moeilijke oefening doen waarbij je je al afvroeg of het weer mis zou gaan? Of zegt het iets over je paard, wordt hij moe, heeft hij pijn, werd hij afgeleid door een paardenvriend die naar hem hinnikte? Door meer bewust na te denken kun je vaak de betekenis van een verandering ontdekken! En heel vaak vind je verrassende aanleidingen bij jezelf.

Patronen

Wat zegt je paard tegen je en hoe interpreteer je dat?

Wat zegt je paard tegen je en hoe interpreteer je dat?

Wat voor patronen worden hier bedoeld? Het gaat om gedrag van het paard wat doelgericht overkomt. Een voorbeeld: je paard gaat tot 3, 4 keer toe dwars voor je staan terwijl je hem gewoon naar de poetsplaats wilt leiden. Of een ander voorbeeld: Je paard begint iedere keer onrustig te bewegen terwijl je aan het borstelen bent, steeds weer en vooral als je aan de staart toe komt. Wat kan de betekenis zijn van zijn van dat zich herhalende patroon? Word je zelf gespannener omdat je ooit geleerd hebt dat een paard naar achteren kan trappen of heb je zelf ooit een trap gehad misschien? Is het een gewoonte geworden omdat het altijd zo gaat en er eigenlijk niet meer een directe aanleiding te vinden is? (ongewild getraind gedrag) Jij en je paard hebben ongetwijfeld vele patronen ontwikkeld samen. Hoe zich dat heeft kunnen ontwikkelen is al heel interessant! Maar begin eerst eens met kijken naar de patronen die opeens optreden. Daar heb je nog een open blik voor en zijn makkelijker te ontleden. En onthoud: als een paard opeenvolgend een bepaald gedrag laat zien, een patroon, dat heeft het een betekenis! Aan jou om te ontdekken welke.

Uniek gedrag
Mijn voorbeeld van uniek gedrag haal ik uit een ontmoeting gisteren. Er liep een student paardenhulpverlening met me mee de wei in. Eén van de merries, Bamse, kwam aangelopen en ze deed haar ogen dicht. Dat bleef ze doen, haar ogen dichtknijpen en er was zo te zien geen directe aanleiding voor. Geen felle zon, geen regen, geen vuiltje in het oog bleek na inspectie. Uiteindelijk ging ze recht voor de student staan en ze bleef haar ogen dichtknijpen. Wat vertelde haar dit gedrag? Was er iets waarvoor de student haar ogen sloot? Zo’n vraag ligt voor mij als hulpverlener voor de hand maar daarin hoeft het antwoord nog niet te schuilen. Al pratend kwamen we wel in de buurt van de betekenis die het voor de student had. Toen zuchtte Bamse eens heel diep en haar ogen gingen weer ‘gewoon’ open. Een heel mooi voorbeeld van op het eerste gezicht onverklaarbaar gedrag. Dit gedrag heeft een functie, het helpt om daar eens goed naar te zoeken! Kom je op een antwoord, dan is dat te herkennen aan het stoppen van het unieke gedrag van je paard.

Tegenstellingen
Wij mensen zijn nogal eens in verwarring over wat we werkelijk voelen én waar we ons ook bewust van zijn. Wie kent dat niet? In een uitstekend humeur zijn, lekker een buitenrit willen maken en je dan tijdens het rijden je opeens onverklaarbaar down voelen worden. Hé dat is gek! Ik was toch blij?? Nee dus, door het tot rust komen, het mee vibreren met je paard en zijn hartslag kom je tot rust en voel je hoe het werkelijk met je is. Niet goed eigenlijk, te druk, onder spanning, angstig voor een examen, in beslag genomen door je werk en ga zo maar door. Je paard reageerde dus niet op het ‘oppervlakkige’ gevoel van wel oké zijn, maar op het diepere gevoel van onbehagen. Als mens kun je met deze ontdekking op verschillende manieren omgaan. Je kunt luisteren en aandacht geven aan je diepere gevoelens. Je kunt het gevoel wegstoppen, je paard in het land zetten en even wegblijven bij hem, dan word je er niet mee geconfronteerd. Je kunt je paard de schuld geven, hij luisterde ook niet goed naar je hulpen tijdens het rijden; geen wonder dat je je nu niet goed voelt! Aan jou de keus.

Het ‘s je
Die ‘s’ staat voor je eigen patronen. Gaat iets niet helemaal zoals je wilt tijdens het rijden: balen, het wordt ook nooit wat, het paard past gewoon niet bij je. Of: Je paard is veel te snel, wil alleen maar galopperen volgens jou. Klopt dat wel of geef je onbedoeld het signaal voor snelheid omdat je gehaast bent, het rijden er even tussendoor moet of je een excuus zoekt om hem te verkopen? Je eigen trigger herken je doordat je eigen reactie onbedoeld sterker is dan je mag verwachten in deze huidige situatie. Dan spelen er bij jezelf oudere ervaringen op die geleid hebben tot meestal onjuiste overtuigingen. Door die eigen overtuiging ben je niet goed in staat de situatie in perspectief te zien en passend te handelen. Door jouw te heftige innerlijke reactie verlies je vervolgens het contact met je paard en raak je gefrustreerd. Nu je dit weet, kun je er naar handelen. Denk na over soortgelijke, eerdere ervaringen en waardoor je zo gekwetst, bang, of boos bent geworden. Dan leg je weer contact met je eigen, werkelijke gevoelens en dat helpt om weer perspectief aan te brengen.

Dank je wel paard!!!

Meer blogs lezen van Josien Willemsen? Dat kan via de Paardvisie nieuwsbrief.

Over Josien Willemsen

Josien Willemsen werd geboren als stadskind in Utrecht maar vertrok zo snel mogelijk naar het platteland om als boerin te leven. Mensen hebben in haar ogen verbinding met hun leefomgeving en de natuur nodig. Zeker ik in ieder geval en zeker in deze tijd! (Maar wanneer niet?) Josien is dierenliefhebber, vooral paarden, Hogeschooldocent social work, hulpverlener met paarden bij hulpverleningspraktijkdevrijeteugel.nl, opleider en ontwikkelaar Paard en Hulpverlening bij de NHL in Leeuwarden, voorvechter van het zo natuurlijk mogelijk houden van paarden. Haar paarden leven in een familiegroep. Ze is genuanceerd denker over paarden in de hulpverlening en coaching. Geluk voor mensen mag niet ten koste gaan van geluk voor paarden. Josien stelt zich vragen als: hoe kan ik een gelijkwaardige verhouding hebben met mijn paarden? Ze heeft veel aan de vernieuwende kennis van learning horse, leren kijken vanuit de dier-mens verbinding, de zooantropologie.

2 Reacties

  1. Bijzonder hoe paarden kunnen spiegelen! Met paardencoaching mogen ondervinden, ergens heel confronterend maar heel eerlijk en duidelijk.

    Tijdens het grondwerk (eerst alleen tijdens de lessen, maar sinds kort ook tijdens het oefenen zelf) komt mijn verzorgpaard graag met haar neus, lip of zijkant neus) in contant met mijn gezicht. Dit doet ze vooral als ik voor haar sta. In de meeste gevallen houdt ze haar neus bij mijn slaap en ademt rustig. Mijn voorhoofd, oog, wang of puntje van m’n neus zoekt ze het meest op en ‘rust’ daar dan even.
    Als ik te gehaast ben dan doet ze dit niet, alleen wanneer er rust is.
    Ik kan niet plaatsen wat ze ermee bedoeld maar het voelt wel prettig, alsof we op die momenten een betere connectie hebben?
    Ik kan hier alleen geen informatie over vinden om het mogelijk te achterhalen wat ze hier mee wil ‘zeggen’.

  2. Josien Willemsen

    Paarden raken elkaar ook vaak daar aan met hele lichte bewegingen. Gelijkgestemd zijn, even lichaamscontact, fijn voor de paarden en jij wordt daarin meegenomen!

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet getoondVerplichte velden zijn gemarkeerd *

*