Home / Recent / Je paard rustig door duct-tape: zo werkt het (+ video)

Je paard rustig door duct-tape: zo werkt het (+ video)

Gaat je paard door het lint bij de tandarts of de hoefsmid? Dan is er nu een simpele oplossing. Vergeet het ‘roesje’ van de dierenarts, vergeet de ouderwetse praam, vergeet het kruidenmiddeltje van de ruitersportzaak en vergeet zelfs het halve bruine biertje over het voer: wil je je paard rustig hebben, plak dan een stuk duct-tape op zijn neus. Of in plaats van duct-tape, schildersplakband, want dat laat makkelijker los. Je hebt direct een braaf paard. Hoe werkt het? dr. Machteld van Dierendonck legt het uit.

 

Laten we om te beginnen duidelijk zijn: wen je paard aan alles wat hij in zijn leven met jou gaat meemaken, train hem er in en voed hem rustig, consequent en met beleid op. Het is dé manier om hem makkelijk bij de hoefsmid te krijgen.

Overshadowing en tonic immobility
Maar stel hij ís nou eenmaal niet makkelijk bij de hoefsmid of je kunt hem met geen mogelijkheid een ontwormingsspuit geven. Wat dan? Dan is duct-tape een oplossing. Inmiddels gaan veel filmpjes van paarden met duct-tape op hun neus over internet, zoals onderstaande (dit is dus een willekeurig voorbeeldfilmpje, er zijn er meerdere).
Eerst zie je hoe het paard vervaarlijk met zijn benen staat te zwaaien terwijl de hoefsmid ze probeert op te tillen, vervolgens zie je hoe dit paard duct-tape op zijn neus krijgt en gelijk rustig is.

Maar dan nu de hamvraag: hoe kan het dat het werkt? Paardvisie vroeg het aan gedragsdeskundige dr. Machteld van Dierendonck.

“De reactie van het paard is zeer waarschijnlijk een vorm van overshadowing en mogelijk ook wel een alternatieve vorm van tonic immobility: een natuurlijke staat van verlamming, wat je ook ziet als grote prooidieren door een predator – zoals een wolf – bij de neus gegrepen worden.”

Geen twee reacties tegelijk
Habituatie, dat wil zeggen gewenning, is een paard minder gevoelig maken voor iets.
“Eén van de technieken binnen de gedragstherapie is overshadowing. Hierbij wordt een zogenaamd operant conditionerings-protocol gevolgd, waarin gebruik gemaakt van een combinatie van habituatie (gewenning) en negatieve of positieve bekrachtiging (of beloning).
Bij overshadowing gaat het er om dat als een dier of een mens met twee of meer stimuli (prikkels) tegelijk geconfronteerd wordt, waarvan er een sterkere reactie oplevert dan de andere, hij maar op één stimulus kan reageren. De andere respons (en dus indirect de stimulus) wordt als het ware overschaduwd: het paard kan er, mits goed uitgevoerd aan deze tweede stimulus, aan habitueren, aan wennen dus. Dat noem je counterconditioning.”

Duct-tape werkt, de techniek hierachter heet 'overshadowing'.

Duct-tape (of, schildersplakband, dat laat makkelijker weer los) werkt als de ervaring die je paard heeft gehad niet heel erg beangstigend was, de techniek hierachter heet ‘overshadowing’.

Met andere woorden:
Als eigenaar vraag je je paard braaf stil te staan bij de hoefsmid. Je paard heeft een onprettige ervaring gehad en de hoefsmid die aan zijn hoeven wil zitten roept die negatieve herinnering op, of hij heeft geleerd dat als hij zijn been terugtrekt, hij niet op drie benen hoeft te staan. Dit kan aanleiding geven tot het terugtrekken van dat been.
“De hoefsmid of een handeling fungeert dan als de negatieve stimulus waar het paard op reageert. Het paard kan maar op één prikkel tegelijk reageren. De respons die het paard in eerste instantie voor die stimulus in zich voelt opborrelen is ‘benen terugtrekken en wegrennen’.
De motivatie voor het paard om jouw signalen te beantwoorden, oftewel braaf blijven staan, moet groter zijn dan de motivatie om weg te rennen van de hoefsmid.
De duct-tape op zijn neus leidt zijn aandacht af. Je ziet ook in de video’s dat veel paarden de duct-tape proberen te pakken. Dit overschaduwt dus als het ware het ‘enge’ of vervelende van de hoefsmid.
De duct-tape doet daarnaast nog meer: het paard leert effectief dat de andere stimulus (de hoefsmid die aan zijn benen zit) geen kwaad kan.”

Ter verduidelijking:
“De duct-tape optie werkt dus alleen als die negatieve eerdere ervaring niet heel erg beangstigend was, of het paard geleerd had dat lostrekken werkt, want als hij wel een echt slechte of beangstigende ervaring heeft gehad, dan is duct-tape niet genoeg en moet het volledige overshadowing-protocol netjes gevolgd worden.
Als je je paard goed opleidt (en leert balans te houden op drie benen in rare houdingen) en je hoefsmid geeft een paard rustig de tijd om te leren, is er normaal gesproken geen slechte ervaring en kan de smid de hoeven ook normaal oppakken en bewerken.”

Meer dit soort artikelen lezen? Schrijf je in voor de nieuwsbrief van Paardvisie.

Over Redactie

De redactie van Paardvisie schrijft over alles dat met paarden, paardenmensen en (buiten)leven met paarden te maken heeft. Je bereikt de redactie door te mailen naar info@paardvisie.nl

7 Reacties

  1. Hallo,

    Helpt dit ook met rijden want als mijn paard enge dingen ziet of nerveus is gaat ze steigeren. .

    • Beste Femke,
      nee, voor de problemen die jij met je paard hebt, kun je het beste hulp zoeken. Iemand die je kan helpen om je paard ‘bomproef’ te krijgen, die ervoor zorgt dat jullie meer vertrouwen in elkaar krijgen tijdens het rijden, zodat het rijden voor jullie beide leuk en veilig is.

  2. wel apart dat als het paard “gek” doet er duidelijk geen paard naast haar staat, maar zodra het paard rustig is er wel een maatje staat die per ongeluk, zo lijkt het gezien de camera snel terug flitst, (te zien na 2.35 minuut) gefilmd wordt.

    • Op deze video was het vrij duidelijk te zien, daarom had ik hem uitgekozen. Maar er staan meerdere filmpjes van op Youtube. Zoek op ‘horse nose duct-tape’. Ook op facebook zie je er al video’s (van Nederlandse paarden) van langskomen.

  3. Pietie Akkerdaas

    Zou dit ook kunnen helpen bij het scheren? Ik heb een jonge, nogal driftige, shireruin. Hij is nu zadelmak en wordt a.s. najaar voor het eerst geschoren omdat hij heel veel vacht ontwikkeld. Ik geef hem liever gelijk een goede ervaring mee. Hij reageert nogal heftig op sedatie.

    • Als hij pas in het najaar geschoren wordt kun je nu ook al beginnen hem te wennen aan vast staan terwijl je met hem bezig bent, gekriebel aan zijn lijf en het lawaai van het scheerapparaat (in stapjes). Misschien is het dan helemaal niet nodig! En ja, die duct-tape of schilderstape (= vriendelijker) werkt in principe in dit soort situaties, behalve, zoals Machteld uitlegt, als het paard al een ernstig trauma heeft.

  4. het dit ook bij trailer laden?

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet getoondVerplichte velden zijn gemarkeerd *

*