Home / Blogs / Monya Spijkhoven – Als je paard bokt

Monya Spijkhoven – Als je paard bokt

Dagelijks krijg ik de vraag: mijn paard bokt tijdens het rijden. Wat nu? Bokken, een beangstigend fenomeen. Het is er in allerlei vormen, van het blije bokje tijdens een galopje op een zandpad, van een licht protesterend bokje tot grote gevaarlijke uitspattingen. Dit blog gaat over de laatste twee soorten. Ik heb zelf stevige bokpartijen meegemaakt en eerlijk is eerlijk, bokken is griezelig.

Als je paard bokt, probeert hij je iets te vertellen.

Als je paard bokt, probeert hij je iets te vertellen.

Waarom bokken paarden?
Die vraag is niet eenvoudig te beantwoorden, want er zijn heel veel oorzaken. Die oorzaken hebben wel  allemaal 1 ding gemeen: het paard voelt zich  oncomfortabel.

Een paard dat zich dusdanig  oncomfortabel voelt, toont gedrag dat direct terug grijpt naar het instinct: het paard wil op zo’n moment het gevaar letterlijk van zich ‘afschudden’. De mate waarin het paard zich oncomfortabel voelt zal ook de mate van het gedrag bepalen:  van een waarschuwend bokje tijdens een moeilijke overgang tot hard bokkend weg rennen na grote schrik. Een paard wil zijn werk graag voor je doen zolang het hem geen pijn doet of hem in gevaar brengt. Een paard bokt dus om voor hem logische redenen, dat dit voor ons grote gevolgen heeft kan het paard niet overzien.

 

Wat kan bokken veroorzaken?

Directe prikkels:

  1. Externe pijn: een niet passend zadel, te strak aansingelen
  2. Interne pijn: rugpijn, artrose, spierknopen
  3. Rijstijl: oefeningen die het paard mentaal niet begrijpt of fysiek niet aan kan
  4. Scheefheid: onbalans en stijfheid
  5. Onzekerheid: jonge paarden, paarden die hun ruiter niet meer vertrouwen
  6. Angst voor pijn: paarden die ooit pijn hebben gehad

Indirecte prikkels

  1. Schrikken: iets van buitenaf dat het paard angst aanjaagt
  2. Overmoed: te fris van stal komen, jonge paarden

Er zijn veel oorzaken , maar er is 1 oplossing: besteed aandacht aan het gedrag. Ga voor jezelf na: zijn er wellicht  signalen geweest die je hebt gemist?

Waar kun je op letten:

  1. Het paard is onrustig bij het opzadelen
  2. Het paard knarst met zijn tanden
  3. Het paard steekt zijn tong uit de mond
  4. Het paard begint stijf
  5. Het paard is niet buigzaam
  6. Het paard is niet voorwaarts
  7. Het paard laat zijn oogwit zien
  8. Het paard zwiept met zijn staart
  9. Het paard bokt bij het aanspringen in galop
  10.  Het paard heeft opgetrokken lippen en ontblote voortanden
  11.  Het paard loopt veel te hard
  12. Het paard is kijkerig en ongeconcentreerd
  13. Het paard oogt heel druk, of juist afwezig.

Uiteraard hoeven niet alle signalen tegelijkertijd aanwezig te zijn en is het ene paard duidelijker in zijn gedrag dan het andere paard. Beoordeel  de oorzaak van het bokken, vertrouw op jouw gevoel. Informeer jezelf over mogelijke oplossingen en schakel dan een expert in om jou daarin te ondersteunen. Goede zadelpassers, dierenartsen, osteopaten of klassieke instructie kunnen jou helpen je paard weer op de rit te krijgen. Zodra de oorzaak weg is, is het belangrijk  vooral te werken aan wederzijds vertrouwen. Dat kan heel goed door ook eens wat anders te doen zoals werken aan de hand, longeren met dubbele lijnen en grondwerk.

De one-rein-stop kun je gebruiken als je paard bokt. Je leert het je paard langzaam aan.

De one-rein-stop kun je gebruiken als je paard bokt. Je leert het je paard langzaam aan.

One-rein- stop
Mocht je onverhoopt eens in een moeilijke situatie terecht komen dan is buiging je vriend, een praktische tip, het begin van de one-rein-stop. Dit is een beweging die,  eenmaal aangeleerd,  je in nood kan helpen bij vluchtende, bokkende en steigerende paarden.

Een paard kan niet bokken als het in de hals volledig zijwaarts gebogen is (met neus naar ruiterknie). Maar dit gaat niet zomaar en moet vooraf worden aangeleerd. Neem hiervoor ruim de tijd, en dan denk ik aan dagen, geen uren.

Start aan een halster met een touw, gewoon naast het paard. Maak eventueel gebruik van een worteltje. Waar het om gaat is dat je het paard uitnodigt een stukje zijwaarts te buigen en als het paard in de gewenste richting buigt, laat je het touw weer vieren. Zo kun je telkens een stukje verder vragen tot het paard gewillig de hele buiging in 1 keer kan maken.
Dan herhaal je dit in het zadel: vraag stukje bij beetje het paard om met zijn neus naar jouw knie te buigen.
Niet alleen het paard moet dit leren maar ook jij als ruiter, zodat je het met gevoel doet en zonder kracht.

Niet vergeten dat dit een noodoplossing is, het neemt geen oorzaak van het gedrag weg, het is een tool die je kan helpen bokken te voorkomen als je het voelt aankomen. Het ontslaat je niet van je plicht een paard mentaal en fysiek gezond te maken en te houden.

Monya Spijkhoven

Over Monya Spijkhoven

Monya Spijkhoven (1968) wist als 6-jarige al wat ze later ging doen als ze groot werd: met paarden werken. Het ontbeerde haar aan ambitie om in de paardensport echt wat te bereiken, maar het paard doorgronden, daar kon ze geen genoeg van krijgen. Dat leidde naar een eigen trainingscentrum, Educatief Centrum ‘t Balingehof, waarbinnen paard en eigenaar op een creatieve manier leerden problemen te voorkomen en op te lossen. Momenteel combineert ze 25 jaar ervaring en al haar kennis van de klassieke rijkunst, ethiek, paardengedrag en natural horsemanship in het Paardenluisteraarschap. Als Paardenluisteraar bouwt ze intense paard – mensrelaties waarbij de nadruk ligt op vriendschap, plezier en harmonie.

Een reactie

  1. Marijke Heijkoop

    Mijn paard bokt zodra ik er op stap, ze is drie maanden lang gereden in de manege en zou nu goed onder het zadel moeten zijn. Ze is wel hoogdrachtig, zou dit een reden voor het bokken kunnen zijn.
    Tot nu toe kon ik de bokken uitzitten en heb haar daarna 10 minuten op de linkerhand en rechterhand gereden. Daarna ben ik gestopt omdat ik dat wil als het goed gaat.

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet getoondVerplichte velden zijn gemarkeerd *

*